Κάθομαι και κοιτάω την οθόνη του κινητού μου. Μπροστά μου έχει μείνει ανοιχτό το λαπτοπ και από πάνω μια δεύτερη οθόνη που επεκτείνει την επιφάνεια εργασίας μου. Τελείωσα την δουλειά μου. Καλώς ή κακώς, αυτό είναι, να ελέγχω την εφαρμογή της εταιρείας που δουλεύω, να γράφω κώδικα αυτοματισμών και να συμμετέχω συνεχώς σε meetings. Ίσως να μην ήταν η ιδανικότερη επιλογή αλλά σίγουρα, σύμφωνα με τα δεδομένα του παρελθόντος, ήταν η πιο βιώσιμη μέχρι σήμερα. Ήθελα, βλέπετε, να ασχοληθώ με κάτι πιο δημιουργικό αλλά τόσο ο χαρακτήρας μου όσο και ορισμένες επιλογές με έκαναν να επιλέξω αυτόν τον δρόμο. Δεν το μετανιώνω καθαρά αλλά καμιά φορά σκέφτομαι πως θα ήταν η ζωή μου αν επέλεγα κάτι διαφορετικό.
Σίγουρα δεν μετανιώνω το να ασχολούμαι με βιντεοπαιχνίδια. Για πολλά χρόνια αποτέλεσαν διαφυγή από σκέψεις, άσχημες καταστάσεις, δύσκολες εποχές. Μου επέτρεπαν να ταξιδέψω σε φανταστικούς κόσμους, να φαντασιωθώ τον εαυτό μου στην θέση του πρωταγωνιστή, να πλάσω φιλίες ή να μου δώσουν έμπνευση για να ζωγραφίσω ή, γενικά, να δημιουργήσω. Πλέον, η πιο δημιουργική διαφυγή μου είναι να γράφω για αυτά.
Παρατηρώ όλες τις εφαρμογές στις οποίες έχουμε πρόσβαση. Τα Spotify, Youtube και Netflix είναι οι πιο χαρακτηριστικές εφαρμογές που υπάρχουν στις συσκευές μας και είναι “σημαιοφόροι” της σύγχρονης πραγματικότητας. Εφαρμογές που φοράνε την μάσκα του ελεύθερου την στιγμή που απαιτούν συνδρομή για να έχουμε πρόσβαση στις υπηρεσίες τους. Υπηρεσίες που “δεν ήξερες ότι ήθελες, αλλά πρέπει να έχεις”. Υπηρεσίες που στην πραγματικότητα δεν ζήτησες αλλά πλέον σε έχουν βολέψει, σου δίνουν αυτό που θες όποτε το θες. Απεριόριστο περιεχόμενο κρυμμένο στα έγκατα κάποιου server, κάποιου αποθηκευτικού δίσκου.
Όλα έχουν γίνει μια συνδρομή. Κατεβάζεις μια εφαρμογή που θεωρείς ότι θα σε βοηθήσει στην καθημερινότητά σου, θα σου κάνει την ζωή πιο εύκολη, μέχρι να δεις το πλέον συνηθισμένο “δοκίμασε την Χ εφαρμογή για 7 ημέρες δωρεάν και αγόρασε την συνδρομή σου με x% έκπτωση για περιορισμένο χρονικό διάστημα”. Ξενερώνεις και την διαγράφεις.
Βλέποντας την οθόνη του κινητού μου λοιπόν, αναρωτιέμαι τι πήγε τόσο στραβά και γιατί δεν μπορούμε να γυρίσουμε σε ορισμένα πράγματα. Θεωρούμε πλέον το να αγοράζεις ψηφιακό το “επόμενο βήμα” την στιγμή που οποτεδήποτε μπορεί να χαθούν όλα. Μια ηλιακή καταιγίδα που θα “ψήσει” όλα τα ηλεκτρονικά του κόσμου, ένας πύραυλος που θα σκάσει σε servers και κέντρα δεδομένων, μια άτυχη στιγμή είναι ικανά να καταστρέψουν αυτή την ψεύτικη ουτωπία που έχουμε δημιουργήσει οι άνθρωποι. Ναι, έχουμε απεριόριστη, αφιλτράριστη πληροφορία ανά πάσα στιγμή χωρίς να αναλογιζόμαστε πως όλα αυτά μας κάνουν πιο “χαζούς” αλλά και πιο “έξυπνους”, αν το επιδιώξουμε “σωστά”.
Η λογική των συνδρομών σε όλα, η λογική πως το να αγοράζεις ψηφιακά είναι μονόδρομος ίσως να είναι και αυτή που κατακερματίζει τις αγαπημένες μας ασχολίες. Αναπολώ τις ημέρες που όταν αγόραζα κάτι ήταν δικό μου, χωρίς συνδρομές, χωρίς να ανησυχώ πως ανά πάσα στιγμή η πρόσβασή μου σε αυτό θα σταματούσε. Όταν αγόραζα τα GameBoy, τα Playstation και όλα τα παιχνίδια τους ήξερα πως ακομα και όταν μεγαλώσω θα υπήρχε τρόπος να τα κάνω να δουλεύουν και πως θα τα είχα διαθέσιμα όποτε και όπως ήθελα.
Πλέον;
Πλέον, έχουμε Game Key Cards, Download disks, Game Passes, με κάθε δίσκο, κασέτα, υπηρεσία να περιέχει μόνο την άδεια που θα μας επιτρέπει να κατεβάσουμε το παιχνίδι που “αγοράσαμε”.
“Μα μπορείς να τα ανταλλάξεις με φίλους σου” θα σου πουν. Αλλά στην πραγματικότητα, όταν η εκάστοτε εταιρεία αποφασίσει να κλείσει τα ψηφιακά της καταστήματα (όπως έγινε και στο Nintendo 3DS) χάνεις την οποιαδήποτε πρόσβαση σε οποιοδήποτε παιχνίδι έχεις και έτσι μένεις με ένα κενό κέλυφος, μαι φυσική υπενθύμιση του τι θα μπορούσες να έχεις, τι είχες και έχασες. Ίσως να μην γίνει έτσι μελλοντικά, ίσως να βρεθεί τρόπος να υπάρχει διαρκής πρόσβαση σε αυτά τα έργα, σε αυτά τα προϊόντα. Η ελπίδα, εξάλλου, πεθαίνει πάντα τελευταία.
Αλλά ακόμα και έτσι, δεν μπορώ να μην θυμάμαι πόσο ωραία χρόνια περάσαμε και ξεχάσαμε. Ακόμα θυμάμαι πως ήταν να αγοράζω ένα νέο παιχνίδι, έναν νέο δίσκο μουσικής, μια νέα κασέτα ή DVD και να τα βάζω στην βιβλιοθήκη μου, αξιοποιήσιμα στολίδια που κουβαλάνε αναμνήσεις. Και αν τα αγόραζα μέσω τηλεφώνου ή παραγγελίας από το κατάστημα, έρχονταν σπίτι μου από έναν οδηγό, ένα παλικάρι που θα μου έκανε την παράδοση, όχι μέσω κάποιου “box” καρφωμένου σε κάποια γειτονιά, μπροστά από την βιτρίνα ενός καταστήματος.
Κάπως έτσι χάνεται και η ανθρώπινη σύνδεση. Συνηθίσαμε την ευκολία, την αμεσότητα και την άνεση των ψηφιακών υπηρεσιών, των εφαρμογών παραγγελίας, την εφαρμογή των κουτιών παράδοσης. Και όσο η τεχνολογία εξελίσσεται άλλο τόσο θα εξελίσσονται και οι υπηρεσίες, οι εφαρμογές και οι ιδέες των εταιρειών να σου πουλάνε ψηφιακά “αντικείμενα” τα οποία μπορούν να ανακληθούν οποιαδήποτε στιγμή, να διακοπούν οποιαδήποτε στιγμή, να σου αφαιρεθούν οποιαδήποτε στιγμή (βλ. The Crew).
Νοσταλγώ τις εποχές που όταν αγόραζα κάτι ήταν δικό μου. Νοσταλγώ τις εποχές που όταν αγόραζα κάτι, παρέμενε στο δωμάτιο μου, στο ράφι μου, να μου θυμίζει πόσο καλά ή άσχημα πέρασα με αυτό. Νοσταλγώ τις εποχές που τα ψηφιακά ήταν φυσικά και υπήρχε πάντα η ανυπομονησία να μπεί στα ράφια των καταστημάτων για να πάω να το αγοράσω από κοντά, όση ταλαιπωρία και να ήταν.
Ξέρω πως ότι γράφω παραπάνω μπορεί να φαίνεται σαν το παραλήρημα ενός boomer, κάποιου που δεν συμβαδίζει με την εποχή, με την εξέλιξη. Το λεγόμενο “First World Problems” meme που είχαμε πριν χρόνια, την στιγμή που πυραύλοι πέφτουν από εδώ κα από κει. Μακάρι όμως, όντως τα προβλήματά μας να ήταν αυτά και όχι οι ζωές που χάνονται, η οικονομική κατάσταση της πλειοψηφίας, το γεωπολιτικό σκηνικό που επικρατεί. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως, καμιά φορά, καλό είναι να ξεχνιόμαστε.
Απλά καμιά φορά, κοιτάς όλα αυτά που έχεις, που έχεις χτίσει με κόπο και υπομονή, που περίμενες να μεγαλώσεις για να τα αγοράσεις και αναρωτιέσαι…είναι όντως δικά σου;
Βέβαια, υπάρχουν και φωτεινές εξαιρέσεις. Μικρές indie ομάδες αλλά και μερικές μεγάλες παραγωγές προσπαθούν να μας δώσουν την πλήρη εμπειρία των έργων τους σε φυσικές μορφές που δεν θα φύγουν ποτέ από πάνω μας. Κάποια παραδείγματα εντοπίζονται στα first-party games των μεγάλων εταιρειών όπως Sony, Nintendo και Microsoft ενώ άλλα πρόσφατα παραδείγματα είναι το Cyberpunk 2077 και το Hades 2 στο Nintendo Switch 2, ακόμα και αν απαιτούν ένα update για να μπορούμε να παίξουμε την “ολοκληρωμένη εμπειρία”. Ακόμα και έτσι όμως, τέτοιες κινήσεις είναι πιο ευπρόσδεκτες απ’όσο θα περιμέναμε.
Κλείνοντας, σκοπός μου δεν είναι να κατακρίνω ή να αποθαρρύνω τις επιλογές, τα “θέλω” και τα “αρέσω” κάποιου/ας. Περισσότερο, βλέπω τέτοια κείμενα ως ένα brain dump, με την ελπίδα ότι κάποιος/α εκεί έξω θα συμμεριστεί το παράπονό μου, την νοσταλγία μου για τα πράγματα που απολαύσαμε σε ιδανικές (ή και στις όχι και τόσο) συνθήκες της ζωή μας. Η νοσταλγία είναι τεράστιος παρακινητικός παράγοντας σε πολλούς τομείς της ζωής μας και, όπως έχει αποδειχθει αυτό είναι κάτι που ισχύει και στο gaming. Πολλά σύγχρονα παιχνίδια έχουν γνωρίσει επιτυχία γιατί μας θυμίζουν είτε κάτι αγαπημένο, είτε κάτι που έχουμε ξαναπαίξει, είτε μια όμορφη εποχή στην ζωή μας. Όλα αυτά ίσως να είναι ο φόβος μου μην χαθούν τελείως όλες οι ευχάριστες στιγμές που είχαμε ως παιδιά, πριν τις υποχρεώσεις, αρρώστειες, δυσκολίες. Αλλά ακόμα και αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα ήθελα να σας αφήσω με μια ευχή:
Ό,τι και αν κάνετε, όπου και με όποιους και αν είστε, να διασκεδάζετε, να παραμένετε υγιείς και να γεμίζετε με χαρούμενες, αξιομνημόνευτες στιγμές.
