Little Nightmares III | Review

Πριν από μερικές ημέρες επιχείρησα να ερμηνεύσω τον κόσμο των Little Nightmares, τα τέρατα, τους συμβολισμούς. Δεν νιώθω ότι κατάφερα να αποτυπώσω στο έπακρον την πραγματικότητα αυτού του κόσμου ούτε να αποδώσω τα μέγιστα στην σκοτεινή ομορφιά και γοητεία του. Εξάλλου, υπάρχουν άλλοι τόσοι που σίγουρα έχουν κάνει καλύτερη δουλειά από εμένα. Δε μπορώ όμως να κρύψω την έλξη που έχω σε αυτόν τον αηδιαστικά τεράστιο, αφιλόξενο κόσμο του. Έτσι, όταν ανακοινώθηκε για πρώτη φορά το τρίτο μέρος της σειράς με είχε πιάσει η περιέργεια να δω πως θα συνδέσει τα άλλα δύο παιχνίδια και προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί.

Αυτό που διαφοροποιεί το Little Nightmares III από τα προηγούμενα δύο παιχνίδια είναι, πέρα από τους πρωταγωνιστές του, η ομάδα ανάπτυξης. Η Bandai Namco ανέθεσε την δημιουργία του sequel στην Supermassive Games, μια από τις ομάδες της που ειδικεύεται σε αφηγηματικά παιχνίδια τρόμου αλλά με την πιο παραδοσιακή έννοια. Η Tarsier Studios, η ομάδα που γέννησε τα Little Nightmares παρέδωσε την ανάπτυξη στην SG αφήνοντάς μας να αναρωτιόμαστε αν η νέα ομάδα θα είναι αρκετή ή, πιο σωστά, ευθυγραμμισμένη με το όραμα και τον κόσμο της αγαπημένης μας σειράς. Με μια πρώτη ματιά, κάνει μια καλή προσπάθεια η οποία όμως κατακερματίζεται από ορισμένα μελανά σημεία.

Ένας διαφορετικός εφιάλτης

Η Tarsier Studios είναι υπεύθυνη, όπως είπαμε, για τους δύο πρώτους τίτλους της σειράς αλλά και για άλλα πιο ευχάριστα παιχνίδια όπως το Tearaway Unfolded και το The Stretchers. Μετά την παράδοση της ανάπτυξης στην Supermassive έχει αναλάβει να επαναφέρει αυτή την μαγεία του μυστηριώδους, ατμοσφαιρικού τρόμου με το Reanimal, έναν τίτλο που μοιάζει αρκετά με τα Little Nightmares αλλά επιχειρεί κάτι διαφορετικό αλλά παράλληλα τόσο γνώριμο που μια ματιά στο trailer θα μας πείσει πως αξίζει την προσοχή μας και με το παραπάνω.

Σε αντίθεση με την Tarsier και το επερχόμενο project της, τα παιχνίδια της Supermassive δεν με ενθουσιάζουν. Γνωρίζω πως τίτλοι της όπως το Until Dawn, το Man of Medan και το The Quarry έχουν ήδη αρκετούς fans αλλά, για εμένα, ο τρόμος που προσφέρουν δεν είναι αρκετός για να με πείσει πως πρόκειται για κάτι όντως διαφορετικό. Το Little Nightmares κατάφερε να μου προσφέρει αυτόν τον υπαρξιακό τρόμο που μοιάζει πιο αληθινός από φανταστικά τέρατα και αιμοδιψείς δολοφόνους – όχι πως δεν υπάρχουν και αυτοί, καταλάβατε.

Ο εφιάλτης του Little Nightmares βασίζεται περισσότερο στην πραγματικότητα πως ένα παιδί μπορεί να κλιθεί από νωρίς να αντιμετωπίσει τρομακτικές καταστάσεις και αλήθειες που αναπόφευκτα θα συναντήσει. Αυτά μπορεί να είναι η κοινωνική άγνοια, η εκμετάλλευση, η εκμετάλλευση της εξουσίας και αντιξοότητες όπως η πείνα, η δίψα, ο πόνος. Ο τρόπος που όλα αυτά αποτυπώνονται γίνονται με αριστοτεχνικό τρόπο ο οποίος καταφέρνει να αφυπνίσει αυτόν τον φόβο ακόμα και τώρα που έχουμε ξεφύγει από την ηλικία εκείνη. Αυτό έκανε και τα δύο πρώτα παιχνίδια επιτυχημένα.

Το Little Nightmares III αντί να συνεχίσει αυτή την λογική πέφτει από το βάρος της κληρονομίας του, με την ομάδα ανάπτυξης να καταφεύγει σε πιο κλασικά πρότυπα σύγχρονου τρόμου παρά στα ψυχολογικά όρια και καταστάσεις των προκατόχων του. Η νέα ιστορία, με τους Low και Alone στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, ξεκινάει αδύναμα ώστε να καταλήξει σε ένα τέλος που αφήνει πολλά ερωτηματικά, πολλές ερμηνείες και ανοίγει το δρόμο για τα επόμενα κεφάλαια.

Τα πάντα καθόλη την διάρκεια αυτού του εφιάλτη κρύβουν ερμηνείες που θα μας αφήσουν να τις αναρωτιόμαστε. Τίποτα δεν είναι ξεκάθαρο, τίποτα δεν είναι γραμμένο στην πέτρα. Όλα όσα βιώνουμε μπορούν να ερμηνευτούν διαφορετικά από έναν ενήλικα και διαφορετικά από ένα παιδί. Αυτό που είναι σίγουρο όμως είναι πως εδώ πρόκειται πράγματι για εφιάλτες και, πολλές φορές, προϊόντα φαντασίας του ενός εκ των δύο πρωταγωνιστών. Στο επίκεντρο του κάθε εφιάλτη βρίσκονται τα παιδικά παιχνίδια που είτε λαμβάνουν τον ρόλο ενός τέρατος είτε αντικειμένων που διαμορφώνουν τα εκάστοτε περιβάλλοντα.

Όπως ανέφερα παραπάνω, η αρχή της ιστορίας είναι αρκετά αδύναμη και ενώ θα έπρεπε να λειτουργεί ως η αφετηρία για να δεθούν πάνω της τα γεγονότα του τίτλου μοιάζει περισσότερο με αφορμή ή, διαφορετικά, έναν αυτοτελή πρόλογο. Αυτό είναι κάτι εσκεμμένο και θα το καταλάβουμε όσο φτάνουμε προς το τέλος. Αυτή η αδυναμία δεν διαρκεί για πολύ αλλά δεν εξαφανίζεται κάνοντάς μας να επιθυμούμε κάτι παραπάνω αλλά και ταυτόχρονα να είμαστε ευχαριστημένοι με αυτό που δίνεται, αν κάτσουμε να σκεφτούμε κάποια πράγματα όπως το που οδηγείται η αφήγηση και που θα μπορούσε να πάει πέρα από την βασική διάρκειά της.

Προς το τέλος, η ιστορία θυμίζει κάτι από Sucker Punch μιας και ο πρωταγωνιστής βιώνει μια παρόμοια κατάσταση. Δεν θέλω να επεκταθώ ως προς το περιεχόμενο της αφήγησης προς αποφυγή spoilers αλλά ομολογώ πως, προσωπικά, δεν με ενθουσίασε όσο θα ήθελά. Αντιθέτως, οι ερμηνείες που θα ήθελα, ιδανικά, να βγάλω είναι εξίσου πιο αδύναμες και σε πολλά σημεία πιο ασήμαντες. Η παιδική αθωότητα, ο κίνδυνος της ενηλικίωσης και η τερατοποίηση όλων των αρνητικών στοιχείων της κοινωνίας δίνουν την θέση τους σε σκηνικά και πλάσματα που μοιάζουν βγαλμένα από τυποποιημένο τρόμο. Ο κίνδυνος είναι λιγότερο αισθητός, jumpscares και συμπεριφορές εχθρών είναι πιο προβλέψιμα και τα σκηνικά εξελίσσονται με έναν εξίσου προβλέψιμο τρόπο. Για παράδειγμα, ένα δωμάτιο με τέσσερις άδειες καρέκλες γεμίζει με τέσσερις κούκλες πάνω σε αυτές όταν ξαναμπαίνουμε στο δωμάτιο.

Λιγότερο τρομακτικά

Ο τρόμος είναι λιγότερο αισθητός καθόλη την διάρκεια της εξερεύνησής μας. Κάθε τοποθεσία διατηρεί την αποσύνθεση που έχουμε μάθει και την κολακεύει με τον αντίστοιχο φωτισμό. Λούνα παρκ, μεγάλες πόλεις και εργοστάσια γλυκών είναι γεμάτα σκουπίδια, εντόσθια και μούχλα, αποτυπώνοντας την σαπίλα που αφήνουν πίσω η εξουσία των άψυχων ενηλίκων, εκείνων των εκμεταλλευτών που λόγω του μεγέθους και της απάθειάς τους ελέγχουν τα πάντα είτε με δύναμη είτε με την απειλή της βίας και του θανάτου.

Ακόμα και όλα αυτά τα στοιχεία όμως καλύπτονται από ένα πέπλο απλότητας. Εδώ, το να κρυφτούμε από κάποιο τέρας, είναι καθαρά θέμα υπομονής και όχι επιβίωσης. Αν κρυφτούμε για ένα καλό χρονικό διάστημα, το τέρας φεύγει από το δωμάτιό μας δίνοντάς μας την απαραίτητη ελευθερία για να κάνουμε ότι θέλουμε ή για να λύσουμε τους διάφορους γρίφους. Σε αυτό το πλαίσιο, τα τέρατα που θα συναντήσουμε δεν μας αφήνουν ιδιαίτερη εντύπωση. Κάθε ένα από αυτά μοιάζει να μπλέκει με την μάζα των υπόλοιπων οντοτήτων σε σχέση με το παρελθόν όπου κάθε τέρας ήταν διαφορετικό είτε προς την εμφάνισή του είτε ως προς τον τρόπο προσέγγισής του. Σίγουρα εδώ υπάρχουν φωτεινές εξαιρέσεις όπως η Supervisor αλλά στην πλειοψηφία τους γίνονται κάπως…αδιάφοροι.

Η σειρά απέκτησε την δημοτικότητά της χάρη στην αφηρημένη, μεταφορική προσέγγιση του τρόμου. Το πρώτο παιχνίδι μιλούσε για τη λαιμαργία και το δεύτερο για τον κοινωνικό απομονωτισμό, αφήνοντας πολλά στην ερμηνεία του παίκτη. Στο τρίτο μέρος όμως, όπως και με τα τέρατα που περιγράφουμε, η Supermassive Games εγκαταλείπει αυτή τη φιλοσοφία ή μάλλον, πιο σωστά, φαίνεται να μην την καταλαβαίνει. Οι εχθροί, που κάποτε ήταν ανατριχιαστικές, χαρακτηριστικές καρικατούρες ενηλίκων, εδώ είναι απογοητευτικοί. Ξεκινώντας από μια γιγάντια κούκλα-μωρό σε μια φωτεινή έρημο και καταλήγοντας στη Supervisor, μια «αράχνη» που θυμίζει κακή αντιγραφή της Teacher και του Doctor από το προηγούμενο παιχνίδι, η έμπνευση απουσιάζει. Η σειρά φημιζόταν για το ότι ο τρόμος δεν χρειαζόταν το τεράστιο μέγεθος για να επιβληθεί, κάτι που το νέο παιχνίδι φαίνεται να αγνοεί πλήρως και να μας το “ταΐζει” με το ζόρι.

Συνεργασία & ευκολία

Πιο αδιάφοροι γίνονται οι γρίφοι. Το Little Nightmares III εστιάζει στο συνεργατικό παιχνίδι υποχρεώνοντας στην αφήγηση και τους δύο ήρωες της ιστορίας, σε αντίθεση με το δεύτερο παιχνίδι. Ο λόγος είναι ότι οι Low και Alone πρέπει να συνεργαστούν για να λύσουν κάθε γρίφο, ο ένας χρησιμοποιώντας το τόξο του και η άλλη με το γαλλικό κλειδί της. Κουμπιά σε υψηλά σημεία, ραγισμένα παράθυρα και τοίχοι ή πλατφόρμες αέρα είναι μόνο μερικοί από τους γρίφους που θα πρέπει να λύσουμε και στην πλειοψηφία τους είναι αρκετά εύκολοι. Ωστόσο, εκτός από εύκολοι είναι περισσότερο αναπαραγωγικοί παρά δημιουργικοί. Με αυτό εννοώ πως δεν χρειάζονται σχεδόν καθόλου σκέψη και μπορούν να λυθούν μηχανικά, σε μερικά δευτερόλεπτα. Η μόνη στιγμή που μπορώ να πω πως ο γρίφος ήταν δημιουργικός ήταν προς το τέλος, εκεί όπου ένα αντικείμενο άλλαζε την δομή του χώρου, διαστρευλώνοντας την πραγματικότητα ώστε να μας δοθεί πρόσβαση σε σημεία που πριν δεν ήταν δυνατό.

Γενικότερα, το Little Nightmares III θυμίζει περισσότερο ένα walking sim με πανεύκολους, τυπικούς γρίφους. Παρόλο που ο χειρισμός είναι πιο ομαλός και τεχνικά καλύτερος, οι γρίφοι που απαιτούσαν σκέψη έχουν εξαφανιστεί. Η εμπειρία περιορίζεται στο να περπατάμε από αριστερά προς τα δεξιά, σπρώχνοντας περιστασιακά ένα κουτί, γυρνώντας έναν μοχλό ή πατώντας ένα κουμπί. Τα νέα εργαλεία, χρησιμοποιούνται με τόσο προφανείς τρόπους που δεν προσφέρουν καμία ουσιαστική ικανοποίηση. Οι τοποθεσίες μοιάζουν ασύνδετες μεταξύ τους, στερούμενες της συνοχής που έκανε το Maw ή την Pale City να μοιάζουν με πραγματικούς, απειλητικούς κόσμους.

Little Nightmares μόνο στην εμφάνιση

H αλήθεια είναι πως η επιστροφή στον κόσμο των «μικρών εφιαλτών» μου άφησε μια πικρή γεύση. Μια ομάδα μπορεί να αντιγράψει τα γραφικά, τη μουσική και τους χαρακτήρες μέσω έτοιμων assets ή παρόμοιου στυλ, αλλά αν δεν κατανοείται τι έκανε το πρωτότυπο ξεχωριστό, το αποτέλεσμα θα είναι πάντα άψυχο. Δυστυχώς, αυτή φαίνεται να είναι η μοίρα του Little Nightmares III που μοιάζει περισσότερο με κάποιον που κάνει cosplay τη σειρά, παρά με μια αυθεντική συνέχεια.

Οι συμβολισμοί, τα σχέδια ακόμα και οι τοποθεσίες μας αφήνουν να ζητάμε πολλά. Ακόμα και στο τέλος, η “μεγάλη ανατροπή” προσπαθεί να δικαιολογήσει τον παιδικό σχεδιασμό των τοποθεσιών, αλλά καταλήγει να μοιάζει με μια εύκολη λύση – μια λύση που λίγο-πολύ είναι προβλέψιμη. Η αποκάλυψη ότι πολλά από όσα είδαμε ήταν προϊόν φαντασίας μπορεί να δίνει κάποιες απαντήσεις, αλλά δεν δικαιολογεί τη συνολικά αδύναμη σχεδιαστική κατεύθυνση του τίτλου ούτε συμφωνεί με το τέλος των προηγούμενων δύο τίτλων. Η αίσθηση ότι το παιχνίδι δεν έχει αφηγηματική βαρύτητα μέχρι τα τελευταία λεπτά, καθιστά τη διαδρομή κουραστική και συχνά μονότονη, σαν μια αγγαρεία που πρέπει να φύγει από την μέση.

Τα περισσότερα στοιχεία που θα δούμε φέρουν την γραφική ταυτότητα της σειράς αλλά κρύβονται πίσω από χαμηλά φώτα, μουντά σκηνικά και προβλέψιμες εικόνες. Η μεγαλύτερη απογοήτευση βρίσκεται στο γεγονός ότι απουσιάζουν οι γραφικές φιγούρες τεράτων και τα σιχαμερά σκηνικά. Συγκεκριμένα, τα βασικά τέρατα κάθε κόσμου με απογοήτευσαν περισσότερο απ’όλα μιας και μοιάζανε με πλάσματα ενός τυπικού horror παιχνιδιού παρά “ταιριαστές” μορφές.

Ευτυχώς, η τεχνική αρτιότητα εντοπίζεται πέρα από τον χειρισμό και στην απόδοση του παιχνιδιού. Παίζοντας σε υπολογιστή δεν αντιμετώπισα κανένα πρόβλημα, κρατώντας σταθερά τα καρέ στα 60 με τις μέγιστες ρυθμίσεις ενώ στο Nintendo Switch 2 παρατήρησα πως υπήρχε ένα Variable Framerate που αυξομειώνονταν σε ορισμένα σκηνικά. Εκεί, το οπτικό αποτέλεσμα δεν είναι το καλύτερο αλλά σίγουρα είναι καλύτερο σε σχέση με την έκδοση του Switch ενώ παράλληλα, παρατήρησα πως γίνονταν θυσίες σε στοιχεία όπως background NPCs, τα τεράστια αφεντικά (με τα καρέ να πέφτουν στα 10 σε μια κοινή τακτική με την σειρά Guilty Gear) και ορισμένα εφέ. Στο μεγαλύτερο αυτό κομμάτι της όμως, η εμπειρία ήταν ικανοποιητική.

Επιστροφή στα παλιά

Ήθελα να αγαπήσω το τρίτο παιχνίδι της σειράς. Φρόντισα να αγνοήσω τις αρνητικές κριτικές που έβλεπα αλλά τελικά φαίνεται να είχαν δίκιο. Το Little Nightmares III είναι ένα παιχνίδι που δείχνει έναν σεβασμό προς την εξωτερική ταυτότητα της σειράς, αλλά δυσκολεύεται να κατανοήσει την ψυχή της. Παρά την τεχνική του αρτιότητα, τον βελτιωμένο χειρισμό και ορισμένες στιγμές ατμόσφαιρας που θυμίζουν το ένδοξο παρελθόν, αποτυγχάνει να προκαλέσει τον ίδιο υπαρξιακό τρόμο και τη βαθιά ενόχληση που χαρακτήριζαν τους προκατόχους του. Οι συμβολισμοί είναι πιο αδύναμοι, ο τρόμος πιο τυποποιημένος και η αφήγηση χρειάζεται υπερβολικά πολύ χρόνο για να αποκτήσει βάρος, αφήνοντας μεγάλο μέρος της εμπειρίας να μοιάζει επίπεδο και προβλέψιμο.

Ως συνέχεια, το παιχνίδι στέκεται αμήχανα ανάμεσα σε δύο κόσμους. Από τη μία προσπαθεί να τιμήσει την κληρονομιά της Tarsier Studios και από την άλλη να προσαρμοστεί στη σχεδιαστική φιλοσοφία της Supermassive Games. Το αποτέλεσμα είναι ένας τίτλος που μοιάζει περισσότερο με «σκιά» του Little Nightmares παρά με φυσική του εξέλιξη. Δεν είναι κακό παιχνίδι είναι όμως ένα παιχνίδι που αφήνει την αίσθηση ότι θα μπορούσε – και όφειλε – να είναι πολύ καλύτερο.

Ευχαριστούμε την Bandai Namco Entertainment Greece για την παραχώρηση του Review Code.