Pata Pata Pata Pon. Πιασάρικο. Εθιστικό. Ένας ήχος που, για όσους έχουν παίξει την σειρά, έχει αποτυπωθεί στην μνήμη μέχρι και σήμερα. Μόνο λίγες ώρες στο PSP, σχεδόν είκοσι χρόνια πριν, ήταν αρκετές για να μας φέρουν σε επαφή με έναν τίτλο που όμοιό του δεν είδε μέχρι και σήμερα. Η πρόσφατη επιστροφή της σειράς με τα remasters στο Nintendo Switch μου θύμισε γιατί αγάπησα αυτή την παράξενη ιδέα του να διοικώ έναν μικροσκοπικό στρατό με τύμπανα, οπότε το Ratatan ήταν μια ευχάριστη έκπληξη, ειδικά όταν είδα ότι προέρχεται από τους αρχικούς δημιουργούς σε ένα νέο πλαίσιο και με νέες ιδέες.
Πίσω από το Ratatan βρίσκεται η Ratata Arts, μια εταιρεία που ίδρυσαν δημιουργοί του αρχικού Patapon με πιο γνωστό όνομα τον Hiroyuki Kotani, ενώ η ανάπτυξη γίνεται σε συνεργασία με την TVT (Tokyo Virtual Theory). Το παιχνίδι ξεκίνησε από μια πετυχημένη καμπάνια στο Kickstarter, πέρασε έναν χρόνο σε Early Access στα PC και πλέον είναι πλήρως διαθέσιμο τόσο σε υπολογιστές όσο και σε κονσόλες. Καλώς ή κακώς, αυτό που έπαιξα με αφήνει με ανάμεικτα συναισθήματα, γιατί ο πυρήνας του παιχνιδιού είναι γερός και στον σωστό ρυθμό και ενώ όλα όσα έχουν χτιστεί γύρω του, ο τίτλος προσπαθεί με κάθε τρόπο να μας κρατήσει εκεί περισσότερο απ’ όσο αντέχει η ίδια η ιδέα.
Η ιστορία λαμβάνει χώρα στο Rataport, ένα ζωηρό νησί στη μέση ενός ήρεμου ωκεανού εκεί όπου ζουν τα Ratatan, παράξενα πλασματάκια με ένα μάτι που μοιάζουν αρκετά με τα Patapon απλά με περισσότερη λεπτομέρεια και χρώμα. Παρά τις διαφορές τους στην εμφάνιση και τον χαρακτήρα, όλα μοιράζονται το όνειρο του να φτάσουν στο The Everafter και να συναντήσουν τη Θεά που λέγεται πως κατοικεί εκεί. Ο δικός μας ήρωας ξυπνάει χωρίς μνήμες και πολύ γρήγορα γνωρίζει δύο ιδιαίτερους συντρόφους, το κοράκι Crow και τον Ferguson, ένα πλοίο που έχει τη δική του φωνή, με τους οποίους ξεκινά το ταξίδι προς το άγνωστο, μέσα από περιοχές που κανείς τους δεν έχει δει.
Σε μια παρόμοια φλέβα με την αρχική σειρά των δημιουργών, το Ratatan, συνεχίζει την λογική των Θεοτήτων και αγνώστων εχθρών αλλά ξεφορτώνεται την γραμμική πορεία μέσα από επίπεδα σε έναν χάρτη και δένει το gameplay με roguelite στοιχεία. Ξεκινάμε από το πλοίο, εξερευνούμε έναν μεγάλο χάρτη και στο τέλος επιστρέφουμε στο Rataport, ξανά και ξανά, κυρίως μετά από κάθε αποτυχημένη προσπάθεια. Ο κόσμος είναι γεμάτος χρώμα και τα πλάσματα που συναντάμε έχουν τόσο χαριτωμένο σχεδιασμό και τόση προσωπικότητα που η ζεστασιά τους περνάει εύκολα και σε εμάς. Εκεί που θα ήθελα περισσότερα είναι η ίδια η αφήγηση, η οποία μένει απλή και κρατάει τους χαρακτήρες σε μία μόνο νότα, με λίγες στιγμές που να σκάβουν κάτω από την αθωότητά τους. Ο ήρωας που ξυπνάει χωρίς μνήμες είναι ένα σημείο εκκίνησης που έχουμε συναντήσει πολλές φορές, οπότε θα ήθελα να υπάρχει και κάποιος στόχος ή μια απειλή που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε, όσο ειρωνικό και αν ακούγεται αυτό.
Η βασική λούπα και το gameplay είναι αμέσως γνώριμο σε όποιον έχει παίξει Patapon, αφού δίνουμε εντολές στους Cobun, τους μικρούς στρατιώτες μας, πατώντας συνδυασμούς πλήκτρων πάνω στον ρυθμό της μουσικής. Κάθε σωστή ακολουθία φέρνει τον στρατό σε εμάς, τον βάζει να επιτεθεί, ενώ κάθε λάθος χτύπημα σπάει τον ρυθμό και μαζί του την ορμή της μάχης. Η μεγάλη διαφορά από τη σειρά που το ενέπνευσε είναι πως εδώ ελέγχουμε και τον ίδιο τον Ratatan, τον οποίο κινούμε ελεύθερα στο πεδίο για να αποφεύγουμε τις εχθρικές επιθέσεις ενώ όταν δεν λαμβάνουμε μέρος σε μάχες μπορούμε να κινηθούμε ελεύθερα στο πεδίο. Σε κάθε μάχη πρέπει να αποφασίσουμε πού θα σταθούμε, προς τα πού θα στείλουμε τους Cobun και πότε είναι ώρα να κάνουμε πίσω, με την κρίση μας για τη θέση του ήρωα να μετράει όσο και η ακρίβεια στον ρυθμό.
Ο συνδυασμός ρυθμού και κίνησης φαίνεται αρκετά δύσκολος στην αρχή, αφού το ένα χέρι μετράει χτύπους και το άλλο προσπαθεί να κρατήσει τον ήρωα μακριά από τον κίνδυνο την ίδια ακριβώς στιγμή. Με τον καιρό όμως όλο αυτό γίνεται δεύτερη φύση και κάπου εκεί το Ratatan βγάζει το καλύτερο κομμάτι του, ένα σχεδόν υπνωτικό δέσιμο μουσικής και δράσης που μας κρατάει κολλημένους στον ίδιο τον ρυθμό. Οι μάχες στο πεδίο γίνονται εύκολα έντονες και στρατηγικές και όταν όλα “κλικάρουν”, με τα τύμπανα, τον στρατό και τις αποφυγές να συγχρονίζονται, είναι πολύ δύσκολο να σταματήσουμε. Οι συγκρούσεις με μεγάλους εχθρικούς στρατούς αποτελούν και τον πυρήνα της εμπειρίας, ενώ υπάρχει και online co-op για έως τέσσερις παίκτες, κάτι που ομολογώ μου έκανε μεγάλη εντύπωση – αν και δεν κατάφερα να το αξιοποιήσω.
Τα πράγματα ζορίζουν όταν οι εχθροί κινούνται πιο ελεύθερα, αφού αρκετές από τις επιθέσεις τους έρχονται εκτός ρυθμού και μας αναγκάζουν να αντιδράσουμε στη στιγμή, τότε που το μυαλό μας ετοιμάζει την επόμενη εντολή. Η πρόκληση εδώ βγαίνει από τη μοιρασμένη προσοχή, γιατί πρέπει ταυτόχρονα να ακούμε το beat και να βλέπουμε τι έρχεται καταπάνω μας, οπότε τα πρώτα λάθη έρχονται συνήθως από το να κοιτάμε το ένα και να ξεχνάμε το άλλο. Σε σύγκριση με τα πρόσφατα remasters του Patapon στο Switch, ο ρυθμός εδώ είναι πιο “ευθυγραμμισμένος”, με τις εντολές να πατάνε πιο καθαρά πάνω στη μουσική. Για όσους τα πάνε λιγότερο καλά με τον ρυθμό υπάρχουν επιλογές προσβασιμότητας, όπως μια μπάρα που δείχνει πότε πρέπει να πατήσουμε το κάθε πλήκτρο ή μια πιο αυτοματοποιημένη λειτουργία, ενώ οι πιο σίγουροι μπορούν να διαλέξουν μια “pro” ρύθμιση που κρύβει εντελώς τους συνδυασμούς.
Όλοι οι ήρωες είναι διαθέσιμοι από την αρχή και διαφέρουν τόσο στην εμφάνιση όσο και στον μικρό στρατό από Cobun που κουβαλούν μαζί τους, με αποτέλεσμα να αλλάζει αισθητά ο χαρακτήρας της κάθε μάχης. Κάποιοι Cobun κρατούν τα κλασικά τόξα και σπαθιά, άλλοι δρεπάνια και σφυριά, άλλοι δόρατα και κάποιοι πετάνε βόμβες. Κάθε ήρωας έχει μαζί του δύο διαφορετικά είδη Cobun, όμως εδώ με απογοήτευσε κάπως το ότι αυτά λειτουργούν λίγο πολύ με τον ίδιο τρόπο, οπότε η επιλογή ανάμεσά τους μοιάζει περισσότερο με αλλαγή στολής παρά με αλλαγή στρατηγικής.
Παραδόξως, το Ratatan είναι ένα roguelite με κόσμους που ακολουθούν μια συγκεκριμένη σειρά, επιλογή που μου φάνηκε περίεργη αφού το είδος συνήθως ανακατεύει περισσότερο την τράπουλα από παρτίδα σε παρτίδα. Η ποικιλία ανάμεσα στις προσπάθειες έρχεται κυρίως από τα Ratatarts, κάρτες που δίνουν προσωρινά παθητικά bonus και χάνονται μόλις τελειώσει η παρτίδα, ενώ όπλα, γλυκά και αντικείμενα που μαζεύουμε στην πορεία περιμένουν να τα χρησιμοποιήσουμε ή να τα αξιοποιήσουμε και να τα εξοπλίσουμε όταν γυρίσουμε στο Rataport. Εκεί ανεβάζουμε τα στατιστικά μας με γλυκά, εξοπλίζουμε και αναβαθμίζουμε όπλα, φτιάχνουμε καινούργια και ρίχνουμε κάποια αντικείμενα σε gacha pulls που, για να είμαι ειλικρινής, δεν μου κίνησαν ποτέ ιδιαίτερα το ενδιαφέρον την στιγμή που τα περισσότερα αντικείμενα τα βρίσκουμε σε κάθε run.
Το μεγάλο μου πρόβλημα με το Ratatan βρίσκεται στο πόσο πολύ στηρίζεται η πρόοδος σε αυτές τις μόνιμες αναβαθμίσεις ανάμεσα στις παρτίδες, την σημασία τους, την δύναμή τους και στο πόσο αργή είναι η γενικότερη πρόοδος. Υπήρξαν προσπάθειες όπου είχα καλό εξοπλισμό και έπαιζα σωστά, όμως οι Cobun μου απλώς δεν είχαν αρκετή ζωή ούτε αρκετή ζημιά για να περάσουν το επόμενο εμπόδιο, οπότε το run έπεφτε σε έναν τοίχο που κανένα σωστό timing δεν μπορούσε να γκρεμίσει. Κάποια power-ups αναμειγνύονται άσχημα με αποτέλεσμα να γίνονται παντελώς άχρηστα. Η μόνη λύση σε αυτές τις περιπτώσεις είναι το grinding, δηλαδή να ξαναπαίξουμε τις ίδιες διαδρομές, να μαζέψουμε πόρους και να ανεβάσουμε τον στρατό μας μέχρι οι αριθμοί να φτάσουν εκεί που θέλει το παιχνίδι. Για να δυναμώσουμε παραπάνω χρειαζόμαστε τα διάφορα legendary όπλα, που πέφτουν είτε τυχαία από τα αφεντικά στο τέλος κάθε επιπέδου ή από το Gacha mechanic που ζητάει να θυσιάσουμε μέρος της μέγιστης ζωής ή του MP μας. Επειδή η ζωή και το MP είναι απαραίτητα για να επιβιώσουμε, στην πράξη παρατάμε την τρέχουσα παρτίδα για μια ευκαιρία σε ένα όπλο, με αποτέλεσμα το grinding να μένει η μόνη λύση και η διάρκεια του παιχνιδιού να τεντώνεται τεχνητά.
Όλο αυτό το grinding θα ήταν πιο ανεκτό αν τα runs είχαν περισσότερη ποικιλία, όμως οι προσπάθειες μοιάζουν πολύ μεταξύ τους και οι διαφοροποιήσεις από τα Ratatarts σπάνια αλλάζουν τον τρόπο που παίζουμε. Οι μάχες, όσο διασκεδαστικές κι αν είναι στην αρχή, χάνουν τη λάμψη τους σχεδόν αμέσως, κυρίως επειδή η ποικιλία στις επιθέσεις είναι περιορισμένη και γρήγορα έχουμε δει σχεδόν όλα όσα έχουμε να δούμε. Η αναγκαστική συλλογή πόρων κόβει κι αυτή τη ροή, αφού εκεί που έχουμε μπει για τα καλά στο groove της μουσικής βρισκόμαστε ξανά στο Rataport να μετράμε γλυκά και υλικά για την επόμενη αναβάθμιση. Ωστόσο, αν τελειώσουμε ένα run τότε καταλαβαίνουμε πως ακριβώς προσπαθεί να ανοιχτεί ο τίτλος. Ολοκληρώνοντας την αποστολή με ένα Ratatan ξεκλειδώνουμε την ικανότητα να μπορούμε να βάζουμε ένα Cobun στις άλλες ομάδες. Για παράδειγμα, τα Ninja Cobuns, αν ολοκληρώσουμε το run με τον Mashura, τότε αυτά γίνονται διαθέσιμα και στις άλλες ομάδες. Έτσι, στο τέλος του παιχνιδιού μπορούμε να φτιάχνουμε εξάδες από όλα τα Cobun. Παράλληλα, όσο εκπληρώνουμε achievements ανεβάζουν το πλήθος των Cobun που παίρνουμε μαζί μας, ενισχύουμε τα Fever Skill μας και γενικά δυναμώνουμε ώστε να μπορέσουμε να φτάσουμε στο πραγματικό τέλος.
Η εντύπωση που μου έμεινε είναι πως το βασικό gameplay είναι καλό και διασκεδαστικό, όμως το περιεχόμενο που χτίστηκε γύρω του ζητάει από αυτό να κουβαλήσει πολύ περισσότερες ώρες απ’ όσες σηκώνει. Αρκετά από τα συστήματα του Rataport μοιάζουν να υπάρχουν κυρίως για να φουσκώσουν τον χρόνο παρά για να μας δώσουν μια καλή ποικιλία. Και είναι κρίμα, γιατί ο πυρήνας του παιχνιδιού θα στεκόταν μια χαρά και μόνος του σε μια πιο σφιχτή, πιο σύντομη, γραμμική περιπέτεια.
Ένα ακόμα κάπως σπαστικό στοιχείο της εμπειρίας είναι…η μουσική. Η μουσική είναι από τα πρώτα πράγματα που κάνουν εντύπωση στο Ratatan και δυστυχώς από τα πρώτα που κουράστηκα να ακούω, γιατί σε όλο το παιχνίδι υπάρχουν μόλις πέντε κομμάτια, ένα για κάθε επίπεδο, μαζί με τις παραλλαγές τους για τα αφεντικά. Ο κόσμος ανοίγει σταδιακά, οπότε ακούμε το ίδιο κομμάτι ξανά και ξανά μέχρι να περάσουμε στο δεύτερο επίπεδο, έπειτα εναλλάσσουμε δύο κομμάτια μέχρι να φτάσουμε στο τρίτο και ούτω καθεξής, με αποτέλεσμα τον περισσότερο χρόνο να ακούμε τα τρία πρώτα σε λούπα. Σε ένα παιχνίδι όπου η μουσική είναι ο ίδιος ο μηχανισμός, η επανάληψη βαραίνει διπλά, ειδικά όταν η μελωδία που βγαίνει από το στόμα του Ratatan δεν είναι και η καλύτερη ακουστικά.
Ένα ακόμα παράπονο έχω και με τους χτύπους της μουσικής, που περιορίζονται στους τρεις και δεν ποικίλουν πέρα από τις αρχικές εντολές. Υπάρχει βέβαια το advanced mode που προσθέτει τέταρτο χτύπο και ζητάει περισσότερα από ένα πλήκτρα, κάτι που με ενθουσίασε για λίγα λεπτά μέχρι να καταλάβω πως η εντολή κλειδώνει σχεδόν πάντα από τον πρώτο χτύπο. Θα ήθελα πολύ διαφορετικούς συνδυασμούς για την ίδια εντολή, να βρίσκω και να μαθαίνω νέους εντυπωσιακούς συνδυασμούς και να μπορώ να φτιάξω ένα διαφορετικό ηχητικό loadout ώστε να αλλάζω και στρατηγική στη μέση της μάχης.
Οπτικά το Ratatan έχει μια αισθητική που το ξεχωρίζει από την πρώτη ματιά και το ξεχωρίζει κιόλας από το μονόχρομο σύμπαν του Patapon, με έναν πολύχρωμο κόσμο και σχέδια τόσο χαριτωμένα που ακόμα και οι αντίπαλοι μοιάζουν περισσότερο με λούτρινα παρά με απειλή. Η ομάδα έχει δηλώσει πως ήθελε να δώσει έμφαση στο 2D animation και να βάλει “ζωντανή προσωπικότητα μέσα στη δράση”, στόχο που κατά τη γνώμη μου πετυχαίνει σε μεγάλο βαθμό, αφού κάθε Cobun και κάθε εχθρός έχει τη δική του μικρή παρουσία ακόμα και μέσα στο χάος της μάχης και δεν χάνεται στο background.
Φυσικά, ο τίτλος φαίνεται κομμένος και ραμμένος για κονσόλα και μάλιστα κονσόλα όπως το Nintendo Switch 2. Εδώ τα πράγματα όμως έχουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού στη φορητή λειτουργία του Switch 2 τα πράγματα γίνονται πιο δύσκολα. Η μείωση της ανάλυσης είναι αισθητή και η εικόνα θολώνει ελαφρώς κάθε φορά που η κάμερα απομακρύνεται για να χωρέσει ολόκληρη τη σύγκρουση. Το μεγαλύτερο πρόβλημα γίνονται και τα γράμματα, τα οποία είναι πιο μικρά από το αναμενόμενο αλλά και πιο άσχημα, σε σημείο που η ανάγνωση της περιγραφής μιας κάρτας ή ενός όπλου γίνεται κουραστική άσκηση για τα μάτια. Περιστασιακά εμφανίζονται και πτώσεις καρέ, κυρίως όταν η οθόνη γεμίζει επιθέσεις και εφέ κάτι που προς τους τελευταίους κόσμους γίνεται όλο και πιο έντονα. Σε docked mode, τα περισσότερα από αυτά τα προβλήματα όπως η ανάλυση και τα καρέ βελτιώνονται αισθητά αν και πάλι, προς τους τελευταίους κόσμους, τα καρέ μπορεί να σημειώσουν απότομες πτώσεις σε σημείο που μας κόβουν τον ρυθμό και χάνουμε τα combos. Κάτι που παρατήρησα επίσης είναι πως σε ορισμένα σημεία το frame pacing παθαίνει “εγκεφαλικό” και ο χαρακτήρας μας φαίνεται να χάνει καρέ σε σύγκριση με το υπόλοιπο σκηνικό.
Παρά τις αδυναμίες της φορητής λειτουργίας, θα πρότεινα και πάλι την έκδοση του Switch 2, γιατί τα runs του Ratatan και η μουσική που μας τραβάει αμέσως μέσα ταιριάζουν ιδανικά σε μικρές συνεδρίες στον καναπέ ή στη διαδρομή για τη δουλειά. Είναι από εκείνα τα παιχνίδια που απολαμβάνουμε περισσότερο σε μικρά κομμάτια, οπότε μια κονσόλα που μπορεί να ανοίξει και να κλείσει σε δευτερόλεπτα του πηγαίνει γάντι.
Συμπέρασμα
Ήθελα πολύ να αγαπήσω το Ratatan και ακόμα πιστεύω πως κάτω από όλα τα συστήματά του κρύβεται μια ιδέα με αληθινή γοητεία, με την ελεύθερη κίνηση του ήρωα ανάμεσα στον στρατό μας να δίνει στη φόρμουλα του Patapon κάτι πραγματικά καινούργιο. Αφήνοντας στην άκρη την έκδοση του Switch 2, μένω με την αίσθηση πως έπαιξα μια εξαιρετικά διασκεδαστική βάση που την εμποδίζει ένα σύστημα προόδου το οποίο δεν εμπιστεύεται αρκετά την ίδια του την ιδέα. Ο συνδυασμός ρυθμού και στρατηγικής διοίκησης είναι εθιστικός, η αισθητική φέρει ιδιαιτερότητες και η ιδέα να κινούμε ελεύθερα τον ήρωα ανάμεσα στον στρατό μας δίνει στη φόρμουλα του Patapon κάτι πραγματικά καινούργιο. Από την άλλη, η επαναληψιμότητα των runs, οι μάχες που κουράζουν γρήγορα και η υπερβολική απαίτηση για grinding τραβάνε την εμπειρία προς τα κάτω, ειδικά όταν θέλουμε να καθίσουμε για ώρες. Παράλληλα, νιώθω πως το “Ran Tan Tan Ran Tan Tan” δεν είναι το ίδιο πιασάρικο με το “Pata Pata Pata Pon”.
Θα το πρότεινα σε όσους έχουν καλές αναμνήσεις από το Patapon και θέλουν να ξαναβρούν εκείνο το συναίσθημα με μια πιο σύγχρονη ματιά, αλλά και σε όσους ψάχνουν κάτι για μικρές, χαλαρές συνεδρίες στο Switch 2. Όσοι αντιπαθούν το grinding ή περιμένουν από ένα roguelite μεγάλη ποικιλία σε κάθε run μάλλον θα κουραστούν πριν φτάσουν στο τέλος. Θα το κρατήσω για τις στιγμές που έχω διάθεση για μουσική και ρυθμό, γιατί σε μικρές δόσεις καταφέρνει να “σκοτώσει” χρόνο.
Ratatan
Τίτλος που κρατά ό,τι αγαπήσαμε στο Patapon και προσθέτει πιο ελεύθερη κίνηση πάνω στον ρυθμό, με αποτέλεσμα ένα εθιστικό και πολύχρωμο rhythm roguelite. Το υπερβολικό grinding και οι επαναλαμβανόμενες προσπάθειες το κρατούν πίσω, οπότε απολαμβάνεται καλύτερα σε μικρές δόσεις.
Τα καλά
- Εθιστικός συνδυασμός ρυθμού και διοίκησης
- Πιο ελεύθερη κίνηση
- Όμορφο, πολύχρωμο σχέδιο
Τα όχι και τόσο καλά
- Υπερβολικό grinding και τεχνητή διάρκεια
- Περιορισμένη ποικιλία ανάμεσα σε runs και μάχες
- Απλή αφήγηση με μονότονους χαρακτήρες
- Μικρά γράμματα, χαμηλή ανάλυση και πτώσεις καρέ σε portable mode
